www.aktywny-senior.pl               
 

FUNDACJA NASZA SZKOŁA FIO MPiPS PODRÓŻE
 

 

 

  kontakt 

 
                                 (NIE) TYLKO
       
                      DLA DOROSŁYCH
 


       Portal www.aktywny-senior.pl - magazyn dla każdego dorosłego
    
 prawo

P R A W O

Policz sobie emeryturę

ZUS przygotował kalkulator emerytalny, dzięki któremu można obliczyć przyszłą emeryturę. Skorzystanie  z  niego  nie  wymaga  wychodzenia  z  domu,  ponieważ  został   on  umieszczony w Internecie. Dostęp do kalkulatora jest całkowicie bezpłatny i nie wymaga podawania danych osobowych. Kalkulator emerytalny służy do obliczania prognozowanych wysokości emerytur wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kalkulator jest dostępny na stronie mojaemerytura.zus.pl, na którą można przenieść się bezpośrednio ze strony głównej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych www.zus.pl.

Przy wprowadzaniu danych do kalkulatora emerytalnego należy wykorzystać informacje o stanie konta, które użytkownik otrzymał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kalkulator emerytalny daje użytkownikowi możliwość wyboru, czy chce on przeprowadzić obliczenia w wersji uproszczonej, czy w wersji zaawansowanej.
 

W wersji uproszczonej użytkownik ma mniejszą swobodę wyboru i podaje mniejszą liczbę parametrów. W tej wersji zakłada się, że wynagrodzenie użytkownika (wyrażone w procencie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej) od teraz do momentu przejścia na emeryturę nie zmienia się. W wersji zaawansowanej kalkulatora użytkownik ma większą swobodę dokonywanych wyborów, ale musi podać większą liczbę parametrów niezbędnych do wyliczenia emerytury. Wersja ta umożliwia użytkownikowi ustalanie różnych wynagrodzeń (wyrażonych w procencie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej) w poszczególnych latach. Umożliwia też - poprzez wpisanie w określonych latach wynagrodzenia równego zeru - wyłączenie tych lat z okresu ubezpieczenia.          
Wystarczy podać: ostatnią informację z ZUS o stanie konta, płeć i datę urodzenia, kwotę zwaloryzowanych składek, kwotę składek za 12 miesięcy kalendarzowych, wiek przejścia na emeryturę i rok rozpoczęcia lub wznowienia pracy, miesięczne obecne wynagrodzenie brutto oraz procent przeciętnego wynagrodzenia w przyszłości.

Każde pole zostało wyposażone w możliwość zasięgnięcia dodatkowych informacji. Przy pomocy kalkulatora emerytalnego nie można obliczyć: wysokości emerytur z II filara oraz wysokości emerytur ze starego systemu. Kalkulator emerytalny korzysta z tablic średniego dalszego trwania życia publikowanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zgodnie z wymaganiami art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wysokość emerytury wyliczonej przy pomocy kalkulatora jest to kwota prognozowana na podstawie przyjętych założeń (w tym założeń makroekonomicznych) i wpisanych przez użytkownika kalkulatora parametrów. Kwota prognozowanej emerytury zależy od parametrów ustalonych przez użytkownika kalkulatora. Obliczana przez kalkulator wysokość prognozowanej emerytury jest to wysokość brutto, tzn. przed potrąceniem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne.
W razie pytań lub wątpliwości dotyczących obsługi kalkulatora można skorzystać z Infolinii ZUS:
0-801-400-400 (czynna pn. - pt. 8:00 - 18:00).

                                                                                                                                                          

Taniej z legitymacją
Rodziny coraz bardziej rozsypują nam się po świecie, więc zamiast siedzieć na przysłowiowym zapiecku, trochę z konieczności staliśmy się prawdziwymi globtroterami. Kto bowiem nie chciałby, przynajmniej raz na jakiś czas, odwiedzić wnuki, zobaczyć jak się wiedzie dzieciom, sprawdzić różne drobiazgi. Jazda autem, szczególnie ta w pojedynkę, jest droga, więc wygodniej jeździć koleją – bo taniej, szybciej i bezpieczniej (mimo wszystko). Rozbudowany kiedyś system ulg kolejowych praktycznie już nie działa (zostały tylko ulgi dla osób najciężej poszkodowanych: przez los), ale – jakby tytułem rekompensaty – PKP wymyśliły coś nowego, dla nas wielce interesującego.

Właściwie to nie jest rzecz nowa, ale stosunkowo słabo rozpropagowana. Chodzi o „legitymację seniora”, która należy się każdemu, kto ukończył 60 rok życia, i to niezależnie od miejsca, gdzie kiedyś pracował lub nadal pracuje. Granica 60 lat jest jedynym kryterium uprawniającym do nabycia takiej legitymacji. Można ją kupić w dowolnej kasie PKP, co kosztuje 75 zł na rok (liczony od momentu zakupu lub daty wskazanej przez nabywcę).

I tak, jak w tytule tej publikacji – wychodzi z tą legitymacją zdecydowanie taniej! Zniżka wynosi bowiem 50% na wszystkie typy pociągów i wszystkie typy biletów (abonamentowe, okresowa, jednorazowe). Zyski łatwo policzyć: oto jedna z najpopularniejszych w kraju tras długodystansowych Warszawa – Poznań, czyli równe 300 km. Normalny bilet w II klasie na pociąg Intercity kosztuje tu 96 zł w jedną stronę, co znaczy, że z legitymacją senior zapłaci połowę, czyli 48 zł. A jak jeszcze musi wrócić, to zaoszczędzi drugie 48 zł, w sumie oszczędza więc 96 zł. Tylko jedna podróż w roku już zwraca z naddatkiem koszt zakupu legitymacji, a każda następna tylko te oszczędności powiększa. Legitymacja seniora ściśle związana jest z wiekiem, dlatego ważna jest tylko z dowodem tożsamości. Nie wolno jej foliować, a w razie zgubienia PKP nie wystawia duplikatu. Dokument ten można kupować wcześniej przed okresem używania, ale nie wcześniej niż dwa miesiące. Klient sam określa termin używalności legitymacji, ale może to być tylko rok od daty określonej na legitymacji.

Opłaca się? Ależ oczywiście, szczególnie dla tych seniorów, którzy z różnych przyczyn często jeżdżą kolejami.
Ile możemy dorobić?.............                              
Te dane zmieniają się co kwartał i w zależności od kondycji gospodarki wielkości niżej podane są dla nas seniorów korzystne, albo – w wypadku przeciwnym – niekorzystne. Chodzi o kwoty stanowiące równowartość 70% i 130% średniego wynagrodzenia w Polsce. Są to dane dla seniorów bardzo istotne, bowiem wskazują granice, w jakich możemy się poruszać dorabiając do skromnych świadczeń. Najnowsze wysokości stawek obowiązują od 1 września 2007.

Sprawa jest prosta: 70% średniego wynagrodzenia to obecnie 1851,10 złotych (poprzednio stawka ta była nieco wyższa), co oznacza, że maksymalnie tyle, oczywiście w skali brutto, może miesięcznie dorobić biorca świadczeń ZUS-owskich (emeryt lub rencista) bez obawy utraty lub zawieszenia tych świadczeń. Osoby, które pracują doskonale wiedzą o co chodzi.

Podobnie sprawa ma się z tą drugą wielkością, odpowiadającą 130% średniego wynagrodzenia. Wynosi ono obecnie 3437,70 złotych (także jest nieco niższa od poprzedniej). Ktoś, kto brutto zarabia miesięcznie powyżej tej kwoty, będzie miał świadczenie ZUS-owskie zawieszone. Jeśli natomiast zdarzy się, i takich przypadków jest stosunkowo wiele, że zarobek brutto mieści się w „widełkach” pomiędzy jedną a drugą kwotą (czyli między 1851,10 zł a 3437,70 zł), to ze świadczenia podstawowego potrącana jest tak zwana „kwota socjalna”. Dla każdego świadczeniobiorcy jest ona inna, nie może być jednak wyższa, niż 413,37 zł (dla emerytów) i 310,05 zł (dla rencistów). ………………………………….

Ci seniorzy, którzy uważnie śledzą zmiany tych wielkości, łatwo zauważą, że zmiany następujące co kwartał niezależnie od wahnięć koniunktury generalnie idą w górę. I jeszcze jedna uwaga: emeryci "pełni" (kobiety - 60 lat, mężczyźni - 65 lat) mogą bez konsekwencji finansowych zarobić tyle, ile tylko zdołają. Inny problem, to ich rozliczanie z fiskusem. Tych dwóch spraw nie wolno mieszać i mylić.


Kwoty, o których warto i trzeba pamiętać
                                                 
Stała „klientela” ZUS-u, a więc prawie wszyscy seniorzy, wie, że są takie kwoty, które są bardzo ważne dla normalnego funkcjonowania każdego z nas. Dotyczy to głównie tych seniorów, którzy dorabiają do skromnego świadczenia lub tych osób, którym z różnych powodów przysługują różne dodatki. Wielkości te stale się zmieniają, z reguły co kwartał, ale niekoniecznie, należy więc stale kontrolować te dane w dobrze pojętym własnym interesie. Wprawdzie urzędnicy ZUS zobowiązani są do automatycznego korygowania tych wielkości, ale w tej masie zainteresowanych mogą się zdarzyć przeoczenia.

Tak zwana „kwota bazowa”, która ma podstawowe znaczenie dla naliczania wszelkich świadczeń wynosi obecnie 2059,92 zł. Oto najniższe stawki (oczywiście liczone brutto) różnych świadczeń: emerytura i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, oraz renta rodzinna – 597,46 zł; renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy – 459,57 zł; renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową, oraz renta rodzinna wypadkowa – 716,95 zł; renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 551,48 zł.

A oto lista aktualnych wielkości dodatków do świadczeń emerytalno-rentowych: dodatek pielęgnacyjny oraz za tajne nauczanie – 153,19 zł; dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji – 229,79 zł; dodatek dla sieroty zupełnej – 287,93 zł; dodatek kombatancki – 153,19 zł; świadczenie dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych (w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy) – 7,68-153,19 zł; takie samo jest świadczenie przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzanym w obozach pracy przez II Rzeszę i ZSRR (także w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy).

Wielkość renty socjalnej to obecnie 501,87 zł, ale uwaga: przychód stanowiący 30% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy powoduje zawieszenie wypłaty tej renty. Obecnie (do 31 maja 2007) jest to kwota 798,80 zł. Z kolei świadczenie przedemerytalne wynosi obecnie 711,54 zł. Może być ono wypłacane, jeśli graniczna kwota miesięcznego przychodu osoby zainteresowanej nie przekracza 1666,20 zł (rocznie jest to więc kwota 19994,40 zł).

Teraz sprawa jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Otóż od 1 kwietnia 2007 roku do 31 marca roku 2008 są to kwoty następujące: za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu – 495 zł; świadczenie z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji – 8670 zł; świadczenie, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty – 44590 zł (uwaga: w przypadku innych uprawnionych osób niż wymienione, kwota ta wynosi 22295 zł); w przypadku tych wysokich odszkodowań jest jeszcze wiele innych wariantów „osobowych”, i to należy skonsultować dokładnie z właściwym inspektoratem ZUS.

Teraz akapit ważny dla tych seniorów, którzy dorabiają. Nie zmniejsza się ani nie zawiesza renty inwalidy wojennego i rent rodzinnych po tym inwalidzie, renty inwalidy wojskowego, którego niezdolność do pracy powstała w związku ze służbą wojskową oraz rent rodzinnych po tym inwalidzie. Nie ma też żadnych limitów wielkości „dorabianych” kwot dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny – kobiety 60 lat, a mężczyźni – 65. Dla wszystkich innych osób są jednak pewne ograniczenia, raczej powszechnie znane, ale dla porządku rzeczy warto je przypomnieć. Otóż osiągnięcie przychodu nie przekraczającego 70% kwoty przeciętnego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy nie powoduje zmniejszenia świadczeń: w okresie od 1 marca 2007 jest to kwota 1863,80 zł (stale się zwiększa, na przykład rok temu była o prawie 100 zł niższa), z kolei przychód przekraczający 130% przeciętnego wynagrodzenia powoduje zawieszenie świadczenia; obecnie jest to kwota 3461,30 zł miesięcznie. W skali roku te dwie kwoty „graniczne” przekładają się odpowiednio na 20732,70 zł i 38503,40 zł. Jeśli dodatkowy przychód mieści się w tych „widełkach”, świadczenie podstawowe zmniejsza się o kwotę przekroczenia, nie więcej jednak, niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia (ustalana przy kolejnych waloryzacjach); konkretnie są to: przy emeryturach oraz rentach z tytułu całkowitej niezdolności do pracy – 413,37 zł, przy rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy – 310,05 zł, oraz przy rencie rodzinnej dla jednej osoby – 351,38 zł. Zawieszeniu ulegają też emerytury pobierane przez osoby, które nie rozwiązały stosunku pracy przed dniem nabycia prawa do emerytury i pracują nadal u tego samego pracodawcy.

I na koniec zawsze ważna informacja o aktualnej wysokości zasiłku pogrzebowego. Do końca lutego 2007 wynosił on 4929,32 zł, teraz natomiast (do końca maja 2007) – 5325,02 zł.

Znamy wiele przykładów, w których nieznajomość tych reguł przełożyła się u seniorów na bardzo konkretne straty; prosimy zatem i radzimy gorąco, by swoich interesów pilnować, przynajmniej w tych podstawowych kwestiach. 

Aktualne wysokości stawek                                                                     
Tym, którym trudno wejść na internetową stronę ZUS przypominamy aktualne wysokości obowiązujących stawek. Nie jest ich wiele, więc warto wysilić pamięć…

 Od 1 stycznia 2008 minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1126,00 złotych, zaś przeciętne wynagrodzenie (od niego procentowo naliczane są różne inne stawki, między innymi wielkości dopuszczalnych dodatkowych zarobków przez emerytów i rencistów) w III kwartale 2007 roku wyniosło 2703,41 zł. Warto wiedzieć, że w poprzednim II kwartale 2007, wielkość ta była o kilkadziesiąt złotych niższa i wynosiła 2644,34 zł.


              

       

Adres: Fundacja Nasza Szkoła, ul. Nałęczowska 30, 20-701 Lublin,
           tel./fax. (081) 747-94 08, fundacja@naszaszkola.pl.